OSOS Sayaç Ölçümleri ve Dashboard Widget'ı

OSOS (Otomatik Sayaç Okuma Sistemi), dağıtım şirketinizin (DSO/MDM — örneğin Başkent EDAŞ) sayaçlarından okunan fatura kalitesindeki enerji verisini Zeus 2.0'a getirir. Bu sayfa, içe aktarılan OSOS verisini iki yerde nasıl görüntüleyeceğinizi anlatır:

1. Ölçümler → OSOS sekmesi — bölge/tesisat bazlı günlük ve aylık tüketim grafiği.
2. Dashboard "OSOS Tüketim" widget'ı — gösterge panonuza eklenebilen kompakt tüketim grafiği.

Önce bağlantı ve tesisatlar

Bu ekranların veri göstermesi için önce bir OSOS bağlantısı tanımlanmış, tesisatlar içe aktarılmış ve senkronizasyon çalışmış olmalıdır. Adım adım kurulum için bkz. OSOS Bağlantısı Kurma.

Desteklenen dağıtım şirketleri (DSO)

Zeus 2.0, birden fazla dağıtım şirketinin OSOS/MDM servisine bağlanabilir. Bağlantı oluştururken sağlayıcınızı bir açılır menüden (DSO şablonu) seçersiniz — teknik adres ve bağlantı ayarları sistem tarafından yönetilir; siz yalnızca sağlayıcıyı seçip kimlik bilgilerinizi girersiniz. Ekranlar sağlayıcıdan bağımsızdır (aynı görünümler tüm DSO'lar için çalışır). Bir sağlayıcının sağlamadığı veri türü (örneğin veriş/üretim) o bağlantıda boş görünür — bu normaldir.

Menüde şablonlar Dağıtım Bölgeleri başlığı altında listelenir — yani doğrudan kendi dağıtım şirketinizi seçersiniz. (Birden çok bölgeye hizmet veren bir OSOS/MDM platformu eklenirse ayrı bir grup olarak çıkar; bugün böyle bir seçenek yoktur.) Sağlayıcı seçimi, kimlik bilgileri ve tesisat içe aktarma dahil kurulumun tamamı için bkz. OSOS Bağlantısı Kurma.

Şu an çalışan (desteklenen) sağlayıcılar

Aşağıdaki sağlayıcıların gerçek entegrasyonu hazırdır; menüden seçip kimlik bilgilerinizi girerek hemen veri çekebilirsiniz:

Sağlayıcı	Menüdeki grup	Kimlik bilgisi	Desteklenen veri
Başkent EDAŞ	Dağıtım Bölgeleri	Client ID + Client Secret	Saatlik tüketim, aktif/reaktif endeks — yalnız çekiş (veriş/üretim ve T1–T4 tarife endeksi yok)
Gediz EDAŞ (GDZ)	Dağıtım Bölgeleri	Kullanıcı adı + Parola	Saatlik tüketim ve üretim/veriş, T1–T4 tarife endeksi, reaktif (endüktif/kapasitif) endeks, reaktif oran çekiş + veriş
Aydem EDAŞ (ADM)	Dağıtım Bölgeleri	Kullanıcı adı + Parola	Gediz ile aynı veri kümesi
MEDAŞ (Meram EDAŞ)	Dağıtım Bölgeleri	Kullanıcı adı + Parola	Gediz/Aydem ile aynı veri kümesi. ⚠️ Tesisatlar otomatik içe aktarılamaz — elle veya Excel ile eklenir: MEDAŞ bağlantısında tesisatlar

Menüde görünen, entegrasyonu yakında gelecek sağlayıcılar

Açılır menüde bazı dağıtım şirketleri gri (soluk) ve yanında "Entegrasyon yakında" etiketiyle görünür. Bunların şablonu tanımlıdır ancak veri çekme entegrasyonu henüz tamamlanmadığı için seçilemezler — seçmeye çalışsanız bile test ve senkronizasyon çalışmaz. Entegrasyon eklendiğinde otomatik olarak seçilebilir hâle gelirler.

Sağlayıcı	Menüdeki grup	Durum	Not
Boğaziçi EDAŞ (BEDAŞ)	Dağıtım Bölgeleri	🔜 Entegrasyon yakında	MDM entegrasyonu henüz eklenmedi; eklendiğinde menüden seçilebilir olur.

Gediz ve Aydem için doğrudan kendi dağıtım şirketinizi seçin

Gediz (GDZ) ve Aydem (ADM) sayaç verisi arka planda ARiL adlı ortak bir OSOS platformu üzerinden okunur. Bunu bilmenize gerek yok: menüden doğrudan kendi dağıtım şirketinizi (Gediz ya da Aydem) seçin, kullanıcı adı ve parolanızı girin — gerisini sistem halleder.

Kullanacağınız kullanıcı adı/parola, dağıtım şirketinizin müşteri portalına giriş yaptığınız bilgilerin aynısıdır.

Hangi sağlayıcıyı seçmeliyim?

Menüde daha fazla dağıtım şirketi görebilirsiniz

Şablon kataloğunda 21 bölgesel EDAŞ listelenir. Yukarıda adı geçmeyen bölgesel şirketler (ör. Toroslar, SEDAŞ, TREDAŞ, AYEDAŞ …) henüz bir entegrasyona bağlı olmadığından "Entegrasyon yakında" olarak gri görünür ve seçilemez. Aradığınız sağlayıcının entegrasyonu için sistem yöneticinizle iletişime geçebilirsiniz.

Bağlantı nasıl kurulur?

Sağlayıcı seçimi, kimlik bilgileri, bağlantı testi, tesisat içe aktarma ve senkronizasyon dahil tüm adımlar için bkz. OSOS Bağlantısı Kurma.

Özetle: OSOS / DSO sayfasında Yeni Bağlantı ile menüden dağıtım şirketinizi seçer, bir ad verir ve kimlik bilgilerinizi girersiniz. Form, seçtiğiniz sağlayıcının kimlik doğrulama türüne göre doğru alanları otomatik gösterir (ör. Gediz/Aydem için Kullanıcı Adı + Parola, Başkent EDAŞ için Client ID + Client Secret). Kimlik bilgileri şifrelenerek saklanır ve tekrar gösterilmez. Bağlantıyı Test ettikten sonra tesisatları içe aktarın ve senkronizasyonu çalıştırın.

Ölçümler → OSOS sekmesi

Ölçümler sayfasını açtığınızda sekme çubuğunda OSOS sekmesini görürsünüz. Bu sekme, sayaç okumalarından dönemsel tüketim/endeks toplamlarını üretir. Üst kısımdaki seçicilerle görünümü daraltırsınız:

"Verileri Getir" ile raporu çalıştırın

OSOS sekmesi (hem Tüketim hem Reaktif Oran görünümünde) filtreleri her değiştirdiğinizde otomatik sorgu atmaz. Önce kapsamı, aralığı ve tarihi seçer, ardından Verileri Getir butonuna basarsınız; rapor o anda gelir.

• İlk açılışta "Filtreleri seçip Verileri Getir'e basın" yönlendirmesi görünür.
• Bir filtreyi değiştirdiğinizde "Filtreler değişti, getirmek için tıklayın" uyarısı çıkar — gösterilen veri butona basana kadar eski filtreye aittir.

Bu davranış, büyük tenant'larda gereksiz sorguları önler ve istediğiniz filtreyi netleştirdikten sonra tek seferde sonuç almanızı sağlar.

Kapsam

Verinin hangi düzeyde toplanacağını belirler:

• Tüm tenant (varsayılan): Firmanızdaki tüm tesisatların toplamı.
• Bölge: Seçtiğiniz bölgedeki tesisatların toplamı.
• Tesisat: Önce bir bağlantı, ardından tek bir tesisat seçersiniz.

"Kapsam" ile "Kapsama" farklı şeylerdir

Buradaki Kapsam, verinin hangi düzeyde toplanacağıdır ("neye bakıyorum"). Kapsama ise beklenen sayaç okumalarının ne kadarının geldiğidir ("veri eksiksiz mi") ve ayrı bir ekranda izlenir: OSOS Okuma Kapsaması (Isı Haritası).

Bölge görünümü için bölge ataması gerekir

Tesisatlarınıza henüz bölge atanmadıysa, Bölge kapsamı boş görünür. Bu durumda ekran sizi Tüm tenant veya Tesisat kapsamına yönlendirir. Tesisatlara bölge atamasını OSOS tesisat yönetiminden (toplu atama ile) yapabilirsiniz.

Aralık (Granülarite)

• Günlük: Her gün için bir sütun (son 30 gün varsayılan).
• Aylık: Her ay için bir sütun (son 12 ay varsayılan).

Tarih aralığını başlangıç/bitiş seçicileriyle değiştirebilirsiniz. Gün ve ay sınırları Türkiye saatine göre hesaplanır (fatura günü tutarlılığı).

Aylık = ay başından bugüne (içinde bulunulan ay)

Aylık aralıkta, içinde bulunulan ay için değer "ay başından bugüne" (ayın 1'inden son tamamlanmış güne kadar — month-to-date) gösterilir ve gün ilerledikçe ay sonuna dek güncellenir. Kapanmış geçmiş aylar kesinleşmiş (kanonik) aylık değerinden okunur ve değişmez.

Ölçüm tipi

Ölçüm tipleri, ölçüm yönüne (çekiş = şebekeden çekilen, veriş = şebekeye verilen/üretim) ve kaynağa (saatlik veya kümülatif endeks) göre gruplandırılmıştır:

• Çekiş — Saatlik: Tüketim (aktif, kWh) ve saatlik reaktif endüktif/kapasitif (kVarh).
• Çekiş — Endeks: Aktif endeks (kWh), reaktif endüktif/kapasitif endeks (kVarh) ve T1–T4 tarife endeksleri (kWh) — kümülatif sayaç endeksinden hesaplanan dönemsel artış.
• Veriş — Saatlik: Üretim/veriş (aktif, kWh) ve saatlik reaktif veriş (kVarh).
• Veriş — Endeks: Aktif/reaktif ve T1–T4 veriş endeksleri (kWh / kVarh).

Veriş verisi sağlayıcıya bağlıdır

Veriş (üretim) ölçüm tipleri yalnızca, bağlı dağıtım şirketi (ör. Gediz) veriş verisi sağladığında ve tesisat şebekeye enerji verdiğinde dolar. Veriş yapmayan bir tesisat veya sağlayıcı için bu tipler boş görünür — bu normaldir.

Tek ölçüm tipi seçin

Tüketim (kWh) ile reaktif endeksler (kVarh) aynı grafikte birlikte gösterilemez (farklı birimler). "Tümü" seçiliyken sistem sizden tek bir ölçüm tipi seçmenizi ister.

Görünüm

Seçimlerinize göre bir sütun grafiği ve özet kartları (toplam tüketim, dönem sayısı, kapsam, aralık) gösterilir. Değerler kuruş/endeks mutabakatını koruyacak şekilde tam hassasiyetle işlenir.

Endeks verileri günlük dolar

Reaktif endeksler (Aktif/Reaktif Endüktif/Reaktif Kapasitif) günlük senkronizasyon sonrası dolmaya başlar; ilk kurulumda yalnızca aktif tüketim görünebilir. Bu normaldir.

Reaktif Oran

Ölçümler → OSOS sekmesinin üst kısmında Tüketim ↔ Reaktif Oran görünüm anahtarı bulunur. Reaktif Oran'a geçtiğinizde, sayaçlarınızın dönemsel reaktif oranını EPDK eşikleriyle birlikte görürsünüz.

Görünüm, üstte Endüktif Reaktif Oran, altta Kapasitif Reaktif Oran olmak üzere iki ayrı panel olarak gösterilir; ikisi aynı anda görünür (önceki sürümdeki Endüktif/Kapasitif açılır menüsü kaldırılmıştır — artık metrik seçmeniz gerekmez). Endüktif ve kapasitif oranların ceza eşikleri farklı olduğundan her panel kendi eşik değerlerini kullanır.

Reaktif oran nedir? (Reaktif endeks değildir)

Reaktif oran, sayacın ham reaktif endeksi (kVArh) değildir. Reaktif endeks tüketiminin aktif enerji tüketimine oranıdır (%):

Reaktif Oran (%) = (Reaktif Endüktif/Kapasitif Tüketim ÷ Aktif Tüketim) × 100

Bu yüzde, EPDK/TEDAŞ ceza metriğidir: belirli eşiklerin üzerinde reaktif ceza uygulanır. Ham kVArh endeksini görmek isterseniz Tüketim görünümünde "Reaktif Endüktif" / "Reaktif Kapasitif" ölçüm tiplerini kullanın.

Kapsam, aralık ve tarih

Kapsam (Tüm tenant / Bölge / Tesisat), aralık (Günlük / Aylık) ve tarih seçimleri Tüketim görünümüyle aynı çalışır. Reaktif Oran görünümünde Ölçüm tipi seçici görünmez. Filtreleri seçtikten sonra Verileri Getir butonuna basarsınız (bkz. yukarıdaki "Verileri Getir" notu).

Kapsama göre gösterim

Reaktif Oran, seçtiğiniz kapsama göre iki farklı biçimde gösterilir. Birden çok sayaç tek bir ortalamaya indirgenmez; her sayacın kendi reaktif oranı ayrı görünür.

• Tüm tenant / Bölge kapsamı → Sayaç tablosu. Endüktif ve kapasitif panellerinin her birinde, kapsamdaki her sayaç ayrı bir satır olarak listelenir:

  Sütun	Açıklama
  Sayaç Adı	Sayacın/tesisatın adı.
  Alt Bölge	Sayacın bağlı olduğu alt bölge.
  Tesisat No	Tesisat numarası.
  Oran %	O sayacın seçili dönemdeki reaktif oranı (tüketim-ağırlıklı).
  Durum	EPDK eşiğine göre 🟢 Normal / 🟡 Dikkat / 🔴 Kritik rozeti.

  Eşik aşan sayaçlar üstte sıralanır; böylece riskli sayaçları listenin başında görürsünüz. Her sayacın oranı kendi tüketimiyle ağırlıklı hesaplanır (dönem içi toplam reaktif ÷ toplam aktif × 100), tek bir tenant ortalamasına indirgenmez.

• Tek tesisat kapsamı → Zaman serisi grafiği. Tek bir tesisat seçtiğinizde, o tesisatın reaktif oranı zaman içindeki çizgi grafiği olarak gösterilir (aralığa göre ay ay veya gün gün). Çizgi, EPDK eşik bölgeleriyle birlikte çizilir; oranın eşiğe ne zaman yaklaştığını dönem dönem izleyebilirsiniz.

Çekiş ve Veriş yönü

Reaktif Oran görünümünde bir Çekiş ↔ Veriş yön anahtarı bulunur:

• Çekiş: Şebekeden çekilen (tüketim) reaktif oran (varsayılan).
• Veriş: Şebekeye verilen (üretim) reaktif oran (Gediz/Aydem gibi veriş verisi sağlayan dağıtım şirketlerinde).

Yön değişimi yeni bir sorgu yapmaz — çekiş ve veriş aynı yanıttan gelir; anahtar yalnızca hangi değerlerin gösterileceğini seçer ve görünüm anında güncellenir (Verileri Getir'e tekrar basmanız gerekmez). Veriş eşikleri çekiş ile aynıdır (endüktif %20 / kapasitif %15 referans; veriş için ayrı eşik yoktur).

Veriş reaktif oranı yoksa

Seçilen kapsamda şebekeye enerji veren tesisat yoksa veya bağlı dağıtım şirketi veriş verisi sağlamıyorsa, Veriş seçildiğinde "bu kapsamda veriş reaktif oranı yok" mesajı görünür; Çekiş görünümüne dönebilirsiniz.

Trafik-ışığı eşikleri (EPDK)

Endüktif ve kapasitif paneller, her biri kendi EPDK eşik değerlerini kullanır. Tablo durumlarındaki rozet ve tesisat grafiğindeki eşik bölgeleri bu değerlere göre belirlenir (çekiş ve veriş için aynı eşikler):

Metrik	🟢 Yeşil (Normal)	🟡 Sarı (Dikkat)	🔴 Kırmızı (Kritik)	EPDK Sınırı
Endüktif	%15 altı	%15 – %19	%19 üzeri	%20
Kapasitif	%10 altı	%10 – %14	%14 üzeri	%15

Kırmızı bölge, EPDK ceza sınırından 1 puan önce başlar (erken uyarı): endüktifte %19, kapasitifte %14 üzeri kırmızıdır. Bu sayede ceza sınırına (%20 / %15) ulaşmadan önce uyarı alırsınız. Tesisat zaman serisi grafiğinde EPDK ceza sınırı kesik çizgiyle (kırmızı bölge içinde) işaretlenir ve eksen, veri düşük olsa bile sınır çizgisi ve kırmızı bölge her zaman görünecek şekilde ölçeklenir.

Reaktif oran günlük endeks dolunca üretilir

Reaktif oran, sayaç endeksleri günlük senkronizasyonla dolduktan sonra (genellikle 05:30 sonrası) üretilir. İlk kurulumda veya endeksler henüz gelmediyse "Bu aralıkta reaktif oran yok" mesajı görünebilir; bu normaldir.

Reaktif Oran İhlalleri

Reaktif oran, sayaçlarınızın endüktif/kapasitif tüketiminin aktif tüketime oranıdır ve EPDK ceza eşiklerini aşması durumunda ek ücretlendirmeye yol açar. Zeus 2.0, bir tesisatın reaktif oranı eşiği aştığı dönemleri otomatik olarak forensic ihlal kaydı olarak saklar ve OSOS / DSO sayfasında bildirim olarak gösterir.

İhlal kaydı nasıl oluşur?

Günlük senkronizasyon sonrası reaktif oranlar hesaplandığında (genellikle 05:30 sonrası), bir tesisatın endüktif veya kapasitif oranı erken-uyarı eşiğini aşarsa, o dönem için otomatik bir ihlal kaydı oluşturulur. Bu kayıt o anki oran ve eşik değerlerinin anlık görüntüsünü saklar; eşik sonradan değişse bile geçmiş ihlal geriye dönük bozulmaz.

Bildirim rozeti

OSOS / DSO sayfasının başlığında, henüz onaylanmamış (görülmemiş) ihlal varsa kırmızı bir "N ihlal" rozeti belirir. Rozetin üzerine geldiğinizde endüktif/kapasitif kırılımını görürsünüz. Rozet, görülmemiş ihlal yoksa hiç görünmez. Rozete tıkladığınızda ihlal paneli açılır/kapanır.

İhlal paneli

Panel, ihlal olaylarını en yeniden eskiye listeler:

Sütun	Açıklama
Metrik	Endüktif veya Kapasitif eşik aşımı; ayrıca veriş (üretim) yönü için Endüktif (veriş) / Kapasitif (veriş).
Tesisat No	İhlalin gerçekleştiği tesisatın numarası.
Dönem	İhlalin ait olduğu gün (günlük) veya ay (aylık).
Oran	İhlal anında ölçülen reaktif oran (%).
Eşik	İhlal anındaki ceza eşiği anlık görüntüsü (%).
Tespit	İhlalin ilk tespit edildiği tarih/saat.
Durum	Açık (oran hâlâ eşiğin üzerinde) veya Çözüldü (oran eşiğe döndü).

Panelin üstündeki seçicilerle listeyi filtreleyebilirsiniz:

• Durum: Açık (varsayılan) / Çözüldü / Tümü.
• Metrik: Tümü / Endüktif / Kapasitif / Endüktif (veriş) / Kapasitif (veriş).

Açık ve çözüldü durumu

İhlalin durumu ile onaylanması birbirinden bağımsızdır:

• Açık → Çözüldü: Bir ihlalin durumu, reaktif oranın o dönem için tekrar eşiğin altına dönüp dönmediğine göre otomatik belirlenir. Bunu sistem yönetir; operatör değiştiremez. Çözülmüş bir ihlal, geçmiş bir olay olarak kayıtlarda kalır.
• Onaylama (gördüm): İhlali gördüğünüzü belirtmek için Onayla butonunu kullanırsınız. Onaylama, ihlalin durumunu (açık/çözüldü) değiştirmez — yalnızca rozet sayımından düşürür. Bu sayede çözülmüş ama henüz görülmemiş ihlaller de operatör farkındalığı için rozette sayılır.

Onaylama yetkisi

Onayla butonu yalnızca senkronizasyon yetkisi (sync:osos) olan kullanıcılara görünür. Görüntüleme yetkisi olan kullanıcılar ihlalleri listeler ancak onaylayamaz. Onaylama işlemi yinelenebilir (idempotent); yanlışlıkla iki kez tıklamak sorun oluşturmaz.

Eşikler

İhlal eşikleri, Reaktif Oran panellerindeki trafik-ışığı kırmızı bölgesiyle aynıdır — EPDK ceza sınırından 1 puan önce (erken uyarı):

Metrik	Erken-uyarı eşiği (ihlal)	EPDK ceza sınırı
Endüktif	%19 üzeri	%20
Kapasitif	%14 üzeri	%15

Böylece ceza sınırına ulaşmadan önce ihlal kaydı oluşur ve önlem alabilirsiniz. Veriş (üretim) reaktif oranı da aynı eşiklerle izlenir ve aşıldığında ayrı Endüktif (veriş) / Kapasitif (veriş) ihlal kaydı oluşturulur.

Dashboard "OSOS Tüketim" widget'ı

OSOS tüketim grafiğini gösterge panonuza sabitleyebilirsiniz.

1. Dashboard'da Widget Ekle'ye tıklayın.
2. Kategorilerden OSOS Tüketim'i seçin, ardından OSOS Tüketim (Grafik) tipini seçin.
3. Bir sonraki adımda widget'ın kapsamını yapılandırın:
   • Kapsam: Tüm tenant / Bölge / Tesisat (Ölçümler sekmesindeki ile aynı mantık; bölge ve tesisat aynı anda seçilemez).
   • Aralık: Günlük veya aylık.
   • Dönem: Son 30 gün / son 90 gün / bu ay / son 6 ay / son 12 ay.
   • Ölçüm tipi: Tümü, Tüketim, Aktif Endeks, Reaktif Endüktif veya Reaktif Kapasitif (bu tiplerin ayrıntılı açıklaması için yukarıdaki Ölçüm tipi bölümüne bakın).
4. Oluştur'a tıklayın. Widget, gösterge panonuzda kompakt bir tüketim grafiği olarak görünür ve verisini düzenli aralıklarla tazeler.

Yapılandırma eksikse

Bölge/tesisat kapsamı seçilip ilgili seçim tamamlanmadıysa widget "kapsam seçimi eksik" uyarısı gösterir; widget'ı düzenleyip kapsamı tamamlayın. Seçtiğiniz aralıkta veri yoksa "veri yok" mesajı görünür.

Sık karşılaşılan durumlar

Durum	Açıklama
"Filtreleri seçip Verileri Getir'e basın"	Sayfa ilk açıldı; kapsam/aralık/tarihi seçip Verileri Getir butonuna basın.
"Filtreler değişti, getirmek için tıklayın"	Bir filtreyi değiştirdiniz; gösterilen veri eskidir, güncellemek için Verileri Getir'e basın.
Bölge görünümü boş	Tesisatlara henüz bölge atanmamış. Bölge atayın veya Tüm tenant / Tesisat kapsamını kullanın.
Yalnızca aktif tüketim var	Reaktif endeksler günlük senkronizasyon sonrası dolar.
"Tek ölçüm tipi seçin"	Tüketim (kWh) ve endeks (kVarh) aynı eksende toplanamaz; bir tip seçin.
Seçilen aralıkta veri yok	Tarih aralığını genişletin veya senkronizasyonun çalıştığını doğrulayın. Hangi sayacın hangi günü eksik bıraktığını görmek için Okuma Kapsaması ekranını kullanın.
Geçmiş bir dönemi indirdim, yine de boş	Artık beklenen durum değildir: dönem seçerek yapılan indirme bittiğinde o dönemin özetleri otomatik tazelenir ve veri hemen görünür. Hâlâ boşsa o dönem büyük olasılıkla hiç inmemiştir (dağıtım şirketine erişilememiş olabilir) — bağlantı sayfasından o dönemi yeniden indirin.