Kart = Kimlik + Yetki
Zeus 2.0'da bir RFID kart aynı anda iki şeydir:
- Kimlik — kartı basan kişinin kim olduğu (şarj geçmişi, bildirim, raporlama bu kişiye bağlanır).
- Yetki — kartın hangi şarj cihazlarında şarj başlatabildiği.
Bu sayfa ikinci kısmı, yani kartın cihazlarda otomatik yetkilenmesini anlatır.
Otomatik yetkilendirme, sistem genelinde bir ayarla (RFID_CARD_AUTHLIST_SYNC_ENABLED) kontrol edilir ve varsayılan olarak kapalıdır. Kapalıyken kart yönetimi bugünkü gibi çalışır: kartı Kişiler'de tanımlarsınız, cihaz yetki listesini ise ayrıca yönetirsiniz. Açılış planı için sistem yöneticinize danışın.
Neden bu değişiklik?
Önceden bir sürücüye kart tanımlamak iki ayrı yerde iş gerektiriyordu:
- Kişiler ekranında kartı kişiye bağlamak (kimlik),
- Şarj cihazı yetki listesinde aynı kart numarasını ayrıca tanımlamak (yetki).
İki liste birbirinden bağımsız olduğu için kolayca tutarsız hale geliyordu: kişi silinip kart cihazda yetkili kalabiliyor ya da tam tersi oluyordu.
Artık kart tek kaynaktır. Kişiler ekranından yaptığınız her değişiklik (kart ekleme, düzenleme, durum değiştirme, silme) cihazın yetki listesine otomatik yansır ve cihaza gönderilir.
Cihaz kapsamı — kart hangi cihazlarda geçerli?
Kartı eklerken cihaz kapsamı seçersiniz:
| Kapsam | Anlamı |
|---|---|
| Tüm cihazlar | Kart, kuruluşunuzdaki bütün şarj cihazlarında yetkilidir. Yeni bir cihaz eklendiğinde de geçerli olur. |
| Seçili cihazlar | Kart yalnızca seçtiğiniz cihazlarda yetkilidir; diğerlerinde şarj başlatamaz. |
Kapsamı sonradan daraltırsanız (örneğin "Tüm cihazlar" → "Seçili cihazlar"), kart kapsam dışında kalan cihazlardan otomatik kaldırılır.
Durum eşlemesi — kart durumu cihaza nasıl yansır?
Kartın Zeus'taki durumu, cihazın anladığı yetki durumuna çevrilir:
| Zeus'taki kart durumu | Cihazdaki karşılığı | Sonuç |
|---|---|---|
| Aktif (geçerlilik penceresi içinde) | Kabul (Accepted) | Kart basıldığında şarj başlar. |
| Engelli | Red (Blocked) | Şarj başlamaz. |
| Kayıp | Red (Blocked) | Şarj başlamaz. |
| Süresi geçmiş | Süresi doldu (Expired) | Şarj başlamaz. |
Tanınmayan veya eşlenmemiş bir kart durumu ortaya çıkarsa sistem yetki vermeyi reddeder (kartı engelli sayar). Yanlışlıkla yetki vermektense yetkiyi kısıtlamak tercih edilir.
Geçerlilik penceresi (Geçerli başlangıç / Geçerli bitiş)
Karta isteğe bağlı bir geçerlilik aralığı verebilirsiniz.
Başlangıcı gelecekte olan kart henüz yetkilendirilmez
Şarj cihazlarının yetki listesi "şu tarihten sonra geçerli" bilgisini taşıyamaz — yalnızca "geçerli / geçersiz / süresi doldu" der. Bu yüzden:
Geçerlilik başlangıcı gelecekte olan bir kart, cihazın yetki listesine hiç yazılmaz. Kart, başlangıç tarihi gelmeden hiçbir cihazda şarj başlatamaz.
Kartın başlangıç tarihi geldiğinde otomatik olarak etkinleşmesi için, kartı o tarihte yeniden kaydetmeniz (Kişiler ekranında açıp kaydetmeniz) gerekir. Kart listesinde bu kartın yetki durumu, henüz yetkili olmadığını yansıtacak şekilde "Red" görünür — böylece ekranda gördüğünüz durum ile cihazdaki gerçek durum birbirinden sapmaz.
Bitişi geçmiş kart
Geçerlilik bitişi geçmiş bir kart, durumu hâlâ "Aktif" görünse bile cihaza "Süresi doldu" olarak yansır ve şarj başlatamaz.
Bitiş, başlangıçtan önce (veya aynı) ise
Böyle bir pencere hiçbir zaman açılmaz: kart, başlangıç tarihi gelmeden yetkilendirilmez; başlangıç geldiğinde ise bitiş çoktan geçmiştir. Sonuç: kart hiçbir cihazda şarj başlatamaz.
Kişiler ekranı bu durumu engellemez, uyarır — tarihlerin altında "bu kart hiçbir zaman şarj yetkisi vermez" notu görünür ama kaydı yapabilirsiniz. Böylece daha önce (örneğin toplu aktarımla) bu şekilde oluşmuş bir kartı açıp yalnızca durumunu değiştirmeniz de mümkün olur; tarihleri düzeltmeye zorlanmazsınız.
Elle girilmiş yetki kayıtlarıyla bir arada çalışma
Şarj cihazı yetki listesinde elle eklenmiş, herhangi bir kişiye bağlı olmayan kayıtlarınız varsa bunlar korunur:
- Otomatik yetkilendirme yalnızca karttan ürettiği kayıtları yönetir.
- Bir kartın numarası, elle eklenmiş mevcut bir kayıtla çakışırsa, sistem elle girilmiş kaydı ezmez — o cihaz için otomatik yetkilendirmeyi atlar. Elle girdiğiniz kayıt olduğu gibi kalır.
Bu davranış, mevcut yetki listelerinizi kaybetmeden kademeli geçiş yapmanızı sağlar.
Hangi ekran neyi yönetir?
Kartlar ve elle girilmiş yetki kayıtları iki ayrı ekranda yaşar:
| Ekran | Neyi yönetir | Nerede |
|---|---|---|
| Kişiler | Bir kişiye bağlı RFID kartlar (kimlik + cihaz kapsamı + durum + geçerlilik) | Ayarlar → Kişiler |
| Filo Geneli Yetki Kayıtları | Kişiye bağlı olmayan, elle girilmiş filo geneli kayıtlar + tüm cihazlara toplu liste gönderimi | Şarj Cihazları → Filo Geneli Yetki Kayıtları |
Günlük kart işlerinin tamamı Kişiler ekranından yapılır. Filo Geneli Yetki Kayıtları ekranı, geçmişten gelen (kişiye bağlanmamış) kayıtları görmek/kaldırmak ve bir cihaza listeyi elle yeniden göndermek için kalmıştır.
Daha önce kart yönetimi Şarj Cihazları → RFID Kartları ekranındaydı. O adres artık Kişiler ekranına yönlendirir; kayıtlı yer imleriniz çalışmaya devam eder. Elle girilmiş filo geneli kayıtlar ise Kişiler ekranında listelenmez — onlar için Filo Geneli Yetki Kayıtları ekranını kullanın.
Atlanan yetkilendirmeyi nasıl anlarım?
Bir çakışma olduğunda kart kaydedilir ama en az bir cihazda geçerli olan yetki elle girdiğiniz kaydınkidir. Bu durumda kartın gerçekte yürürlükte olan durumu ayrıca raporlanır — kartın kendi durumu "Kabul" olsa bile yürürlükteki durum örneğin "Red" olabilir (ya da tersi: kart "Engelli" olduğu hâlde elle girilmiş kayıt yüzünden bir cihazda hâlâ kabul ediliyor olabilir).
Çakışma iki şekilde ortaya çıkar:
- Kartın yazmak istediği kayıt yeri doluysa (elle girilmiş kayıt ezilmez),
- Kartın kapsamadığı başka bir cihazda aynı kart numarası için elle girilmiş bir kayıt varsa (kart o cihazda da çalışmaya devam eder).
Her iki durumda da kartın istediğiniz gibi çalışması için elle girilmiş kaydı Şarj Cihazları → Filo Geneli Yetki Kayıtları (ya da ilgili cihazın yetki listesi) sayfasından kaldırın.
Uyarı API yanıtında raporlanır ve sistem günlüklerine/metriklerine düşer. Kişiler ekranında görsel bir rozet olarak gösterimi sonraki sürümde eklenecektir.
"Bu kart numarası için filo geneli bir yetki kaydı var" hatası
Kartı yalnızca seçili cihazlarda geçerli yapmak istediğinizde, aynı kart numarası için filo geneli (tüm cihazları kapsayan) elle girilmiş bir yetki kaydı varsa işlem kaydedilmez ve bu hatayı alırsınız.
Neden engelleniyor? Filo geneli kayıt tüm cihazları kapsar. Kartı seçili cihazlara kısıtlasaydık, seçmediğiniz cihazlarda filo geneli kayıt yüzünden kart yine de çalışmaya devam ederdi — yani "yalnızca şu cihazlar" kısıtınız sessizce uygulanmamış olurdu. Yarım uygulanmış bir kısıt yerine işlem tamamen reddedilir.
Ne yapmalısınız?
- Şarj Cihazları → Filo Geneli Yetki Kayıtları sayfasını açın.
- Aynı kart numarasına ait filo geneli kaydı bulun ve kaldırın.
- Kişi kartını yeniden "Seçili cihazlar" kapsamıyla kaydedin.
Kartın tüm cihazlarda geçerli olmasını istiyorsanız kapsamı "Tüm cihazlar" seçerek de devam edebilirsiniz (bu durumda hata alınmaz).
Bu hata yalnızca kartın yetkisini genişleten işlemlerde çıkar (yeni kart, kapsam değiştirme, kartı yeniden aktifleştirme). Kartı "Engelli"/"Kayıp" yapmak, geçerlilik süresini kısaltmak veya kartı silmek her koşulda çalışır — güvenlik gereği bir kartın iptali asla engellenmez.
"Bu kart numarası cihaz kısıtlı bir karta ait" hatası
Bir önceki maddenin ters yönü: Şarj Cihazları → Filo Geneli Yetki Kayıtları sayfasından filo geneli bir yetki kaydı eklemeye çalıştığınızda, aynı kart numarası Kişiler'de yalnızca belirli cihazlara kısıtlanmış bir karta aitse işlem reddedilir.
Neden engelleniyor? Bu kaydı ekleseydik, kartın "yalnızca şu cihazlar" kısıtı geçersiz kalır ve kart tüm filoda çalışmaya başlardı.
Ne yapmalısınız?
- Kartın yetkisini Kişiler ekranından yönetin, ya da
- Önce Kişiler'de kartın cihaz kapsamını "Tüm cihazlar" yapın.
Cihaz çevrimdışıysa ne olur?
Kart değişikliği önce Zeus'a kaydedilir, sonra cihaza gönderilir. Cihaz o anda çevrimdışıysa:
- Değişiklik kaybolmaz — Zeus'taki yetki listesi doğru kaynaktır.
- Cihaz çevrimiçi olduğunda yetki listesi senkronize edilir.
- Kart ekleme/güncelleme işleminiz cihaz erişilemez diye başarısız olmaz.
Şarj sırasındaki doğrulama değişmedi
Kart basıldığında yapılan yetki sorgusunun (Authorize) çalışma şekli aynen korunmuştur. Bu özellik yalnızca yetki listesinin nasıl doldurulduğunu değiştirir; kartın şarj anında nasıl doğrulandığını değiştirmez.
Sık sorulanlar
Kartı sildiğimde cihazdaki yetki de kalkar mı? Evet. Kart silindiğinde ilgili yetki kayıtları kaldırılır ve cihaz(lar)a kaldırma bildirimi gönderilir.
Kişiyi silersem kartları ne olur? Kişi silindiğinde ona bağlı kartlar silinmez; kartlar kişiden ayrılır ve durumları "Kayıp" olur. Yetki tarafında sonuç nettir: kartlar cihazlarda "Red" (Blocked) durumuna çekilir ve bu değişiklik cihaz(lar)a gönderilir — yani silinen kişinin kartıyla şarj başlatılamaz. Kart kaydının durması, geçmiş şarj işlemlerinin ve raporların kişiye ait izini korumak içindir.
Kartı "Engelli" yapmak ile silmek arasında ne fark var? "Engelli" yapmak kaydı korur ve cihazda açıkça red olarak durur (geçmiş ve raporlama korunur). Silmek kaydı tamamen kaldırır. Kayıp/çalıntı kart için "Kayıp" veya "Engelli" önerilir.
Aynı kart numarasını iki kişiye verebilir miyim? Hayır. Kart numarası kuruluş içinde benzersizdir.
Eski yönetim ekranlarından kart eklersem/silersem yetki güncellenir mi? Evet. Kart oluşturma, güncelleme ve silme ile kişi silme işlemleri hangi ekrandan yapılırsa yapılsın aynı yetki güncellemesinden geçer. Özellikle: silinen bir kart hiçbir cihazda şarj başlatamaz, "Engelli" yapılan kart cihazlarda gerçekten reddedilir.
Kartı "Seçili cihazlar"dan "Tüm cihazlar"a geçirirsem, önceden seçili olan cihazda yetki kaybolur mu? Hayır. Kapsam genişlediğinde kart, önceden seçili olan cihaz dâhil tüm cihazlarda geçerli olmaya devam eder.
İlgili sayfalar
- Kişiler (Birleşik Rehber) — kişi kaydı, kart–kişi ilişkisi, telefon biçimi, Excel aktarımı
- Şarj Bildirimleri — şarj başladı/bitti bildirimleri (sürücü ve izleyici)
- Saha Entegrasyon Kılavuzu — cihaz kurulumu ve yetki listesi temelleri
- OCPP Entegrasyon Changelog — sürüm notları ve davranış değişiklikleri